Desde o primeiro momento pareceume que a iniciativa de rinoceronte de publicar traducións ao galego era moi interesante, ainda que como xa sabedes non son eu moi lector de literatura. Iso non quere dicir que non a merque, non sei se é só cousa miña ou pásalle a mais xente, merco moitos libros que despois non leo ainda que o fago coa intención de lelos, claro.

Por iso aproveitei que hai uns meses a edición do libro de Sembène incluía un epílogo do muchachote grispálido Martin Pawley para levalo para casa.

Vivo nun barrio no que abundan os africanos. Son una exigua minoría, mais é doado atopalos pola rua. Unha tempada traballei no mesmo barrio e tiña trato con catro ou cinco senegaleses case decote, tamén coñecín xente da ONG ecodesarrollo Gaia, moi activa en prol dos inmigrantes. Mesmo criaron unha escola en Senegal[PDF].

Todo iso non fixo que coñecera ós senegaleses, porén deume pistas que acabaron de encaixar mentras lía O xiro postal, de Ousmane Sembène. Porque o xiro postal é un paseo por Dakar nos anos 60, polos seus arrabaldos e polas súas xentes, pola corrupción dos seus funcionarios, pola miseria e pola xenerosidade.

A novela é moi doada de ler, non chega ás 100 páxinas, con epílogo e todo. É ideal para unha fin de semana que non saibades o que ler. E abofé que cando a rematedes entenderedes mais ós rapaces negros que traballan nas ruas da vosa cidade.

A xente de Gaia contárame que os rapaces senegaleses mandaban á súa casa todos os seus cartos, que non aforraban nada para sair da precariedade e despois axudar mellor ás súas familias. Dicían que as nais chamaban ós seus fillos pedíndolles cartos, botandolle en cara que eles tiveran cartos e non mandaran nada a casa. Os mozos ás veces choraban de pena, e ese é o motivo polo que vedes rapaces vendendo na rua, facendo calquera choio de merda que vós nunca faríades.

Custabame entender que eles non aforraran para sair da súa mala situación antes de mandar todos os seus cartos a casa sabendo que ali destragaban todo en cuestión de días. Non podía entendelo.

Pero entón, chegou ás miñas máns o libro de Ousmane Sembène e vin, coma se fora por un buraco na parede, a vida do outro lado. Ben que foi hai corenta anos, pero dame que as familias aló cambiaron menos do que acó.

Grazas Pawley por ‘forzarme’ a ler o libro. Deixo para o remate unha frase que non ten nada que ver pero que lin agora mesmo no PDF de Gaia que liguei: A solidaridade é a tenrura dos pobos.

Agardo que algún de vós lea este libro, e abofé que non se vai arrepentir.

Ainda que non o pareza pola escasa actividade no blogue, levo toda esta semana pasando as tardes só na casa sen sair.

Reparto o tempo entre a lectura de BD e o PC. Hoxe as dúas cousas ao tempo, porque merquei un PC de segunda man para os meus pais e estiven instalandolle Linux e o software que penso que mellor vai acaerlles. Por certo, non probara nunca o ‘Elisa media center‘ e polo que estiven vendo hoxe esta bastante ben. Como nunca utilicei o Front Row non sei se estou a perder algo, e polo prezo, non hai cor.

Un dos motivos de que non escriba é que non me chama moito a actualidade, levo unha semana sen poder ver os noticieiros da TV. Lamento moito que morrera tanta xente, porén xa podían buscar algunha outra cousa que contar.

Disque o outro día Libia impediu que atracara un barco español cheo de inmigrantes que recolleran en alta mar, non sei en que quedou a cousa. Ainda que si que sei que houbo unha chea de incidentes con avións estes días.

E falando de morbo, non podo deixar de comentar a polémica que nestes días houbo na rede despois de que Martin pawley criticara unha obra de Caneiro. Non direi nin media palabra sobre unha novela ou un autor que nunca lin (só unhas páxinas de Ébora hai anos) defecto meu, claramente, e da miña afección pola cultura pop da BD mais que pola alta literatura. Neste momento hai unha chea de comentarios no blogue de Caneiro, algúns menos en dias estranhos e moitos menos no levantador de minas.

Repito que non vou entrar no fondo dunha polémica para a que non estou capacitado, mais hai comentarios que non me parecen moi axeitados, desprezado a rede coma via de comunicación comparado cos medios serios (que está a poñer en serio perigo de pervivencia) como fai Caneiro. E outros que non sei se están feitos en serio ou non, porque semellan esaxeradamente adictos e dan a sensación de ser unha parodia.

Ao final, sexa un accidente, sexa unha pelexa (dialéctica neste caso), disque o morbo sube as audiencias. E velaí o tedes.

Despois da longa noite do venres levanteime ás 10:15. Tanto asegurarlle á rapaza de prensa da Fundación que ía estar na rolda de prensa para non aparecer outra vez non podía ser, así que almorcei, acompañei a Ifrit á estación de tren e co tempo mais que xusto baixei ó centro.

Tan xusto levaba o tempo que cheguei ás 11.20 despois de deixar o coche no aparcadoiro do Cantón. Pensei que desta volta o garda de seguridade ía rir de min por Chegar puntual á hora que non era un día e tarde á hora correcta o día seguinte. A historia da miña vida.

Afortunadamente, ainda non remataran, abrironme a porta e entrei.

Había varias persoas no ‘público’, non sei cantas e tampouco sei cantos eran xornalistas. No momento que entrei, coloqueime cara atrás e detrás de David que estaba a preguntar a Mark Buckingham se ía seguir moito tempo con Fábulas.

Esa foi a derradeira pregunta e entón Portela dixo: Se ninguén ten mais que preguntar…

E entón empecei eu. (por se a algún non lle interesa a rolda de prensa, vouna marcar coma se fora unha cita, que é algo longa)

Preguntei un par de parvadas polas que tiña curiosidade.

A Buckinham pregunteille se tiveran moita presión editorial por parte de DC (da que fai parte Vértigo, onde se edita Fables) despois de que as vendas baixaran durante uns numeros despois de un bo comezo e até que chegou o arco ‘Animal Farm’. Explicounos que a baixada de vendas era algo habitual polo sistema de edición que teñen aló, no que fan unha edición moi longa do primeiro número (unhas 30.000 copias do primeiro número de fables) e despois editan en función das reservas previas das tendas. No seu caso ademais, DC apostara especialmente por eles, mantendo tiradas superiores ás demandadas, polo que cando comezou a funcionar o boca orella había exemplares abondo para satisfacer a demanda. Contou tamén que os tomos recopilatorios [formato que tamén están a publicar en España os de Planeta] estaban a ter moi boas vendas. Rematou dicindo que a súa editora Shelley Bond dalles moita cancha e filtraría a influencia da editorial polo que en todo momento traballaron con tranquilidade.

Unha cousa que me gusta saber das series é se a trama nace xa con comezo e final ou vai medrando polo camiño, desenvolvendo a historia a medida que a van publicando, e foi o que lle preguntei ós dous.

Luc Brunschwig dixo que tiña a idea de facer só dous albumes de La mémoire dans les poches: o primeiro centrado no pai da historia e o segundo no fillo, que é un novelista. Este fillo é escritor de ‘polar’, a novela negra francesa, e criou unha persoaxe dun detective que lle gustou ó propio Brunschwig. Rematou contando parte das historias dunha persoaxe criada á súa vez por unha persoaxe súa e iso non o tiña previsto, claro.

Ademais, despois de facer estes dous álbumes, pensaron que se cadra era xusto darlle un novo álbum á nai para que tamén puidera verse a historia desde a súa perspectiva.

Precisamente estas tres persoaxes están inspirados directamente na relación entre o guionista e os seus pais. A nai non sae moi ben parada no primeiro libro, o publicado recentemente en España, polo que lle preguntei se a súa nai lera xa a obra, e que opinara dela.

Rindo respostou que a súa nai levaba desde que fai guións pescudando nas súas obras por elementos tirados da súa realidade cotiá e, en troques, nesta obra da que sabía previamente que era inspiración directa, dedicouse ó proceso contrario: estivo salientado todo o que non era milimétricamente idéntico á realidade, co que quedou do mais tranquila porque di que ela non se recoñece na nai da historia.

Pola súa banda, Mark Buckinham comentou que Willingham tiña xa planificado para os arcos de fables un final desde o primeiro momento, ainda que sabendo como funciona o mercado americano era posíbel que non puideran desenvolvelo na súa totalidade. Concretamente, o arco final da historia é o chamado War & Peaces. E ese arco acaba de ser publicado nos EUA. (Sen dar tempo a que me puxera a chorar polo final da serie, continuou) Porén, en vista de que as vendas da serie están acompañando, tiveron unha reunión os dous (el e Bill Willingham, o guionista e criador da serie) e estiveron artellando historias que até agora foran aparcando para poder chegar ó final sen deterse de mais. Estas ideas deben darlles contido para alomenos catro ou cinco anos mais da serie. (respirei nese momento e fixenlle un aceno de ledicia sen agardar sequera pola traducción).

Despois disto xa parei de abusar e non preguntei mais nada. Acabamos e estiven un anaco chapurreando en inglés (e tres verbas nun francés que non falo, daba mágoa oirme!) con Brunschwig para darlle parabéns pola súa obra e desexar que editen pronto a continuación en España e saín correndo cara o Palexco para poñerme na fila das adicatorias.

Na fila vin como chegaba Aja cun camiñar peculiar e só tiven tempo a sacarlle esta foto

Dentro púxenme na súa cola con Pablo e Zeke, pero mentras eles gardaban o sitio fun onda Ka e Brunschwig (que apelido mais chungo de escribir, meu deus!) que case non tiñan ninguén agardando. Mentras facían unha adicatoria (longa e en fracés) non tiña a ninguén detrás. Nesta foto os dous libros son os meus.

Facendo unha super-demostración do meu dominio do francés díxenlles que non falo nada de francés (iso seino dicir en varias linguas :lol: ) e tamén díxenlles ‘cafe au lait’ fíxolle coña a Ka e rindo debuxoume un monigote nunha esquina da súa adicatoria dicindo iso mesmo: café au lait!.

Tamén lle contei que pola metade do seu libro estaba agardando a ver cando daban matado a Pier  ;-)

Santi e Rocio, (matrimonio e residentes en Andalucía) fixéronme o favor de levarlle o meu exemplar de El Eternauta a Solano para que o adicara. Como ten xa 80 anos e está algo débil para unha sesión de debuxos, só asinou as súas obras.

De novo agardando por Aja atopei a Marcos Nine que xa estaba alí traballando de novo no seu documental (e despois da festa do día anterior). E outro dos que chegaron mais ou menos nese intre foi Ictioscopio. Outro fixo na visita anual.

Xa o tempo das sinaturas remataba, mais Buckingham tomou nota dos que quedaramos alí sen un debuxo e quedou con nós á tarde no Copacabana. Igual que fixera Larcenet hai dous anos. Foi moi bo detalle porque o pobre do home tiña o tempo para avión moi xusto e ainda así fixo uns debuxos estupendos a todo o mundo.

Para non pedirlle o mesmo que o resto, que lle estaban a pedir moitas Brancaneves e Lobos, pedinlle unha persoaxe secundaria: Geppetto. E encantoume como lle quedou.

A quen coñecín esa tarde agardando por Buckingham, foi á súa muller. Que non é inglesa nin americana, Irma é española! e ten un blogue no que conta a súa vida de comic. (por iso Buckinham vive en España)

Antes de ir ó Copacabana fomos comer ó Foster’s Turuto, Almudena, Xastriño, Santi, Rocio, Zeke, Pablo e mais eu. Un bo xantar friki que repetiu o lugar do ano pasado e moitos dos asistentes. E en troques de quedar a tomar café, fomos desfilando até El baúl de los recuerdos tenda que estaba aberta antes das seis mentras as casetas estaban pechadas.

Despois da sinatura de Buckingham din unha volta polas casetas onde atopei a fer, que ía co gato negro e outra vez a Ictioscopio pero xa non quedei á charla de Solano, ainda que tiña gañas porque turuto e Almudena leváronme aO Grove onde me agardában a señora Colombo e Moru.

Unha vez cheguei aló importoume ben pouco perder a charla, porque oín por primeira vez as gargalladas de moru (e non vos minto cando digo que, para min, iso foi o mellor da semana :) )

O venres levanteime tranquilamente porque estivera lendo até tarde. Empezara a ler Uncle Sam & the freedom fighters debuxado por Acuña, lin enteiro Ana de Solano López que atopei nun posto nunha edición arxentina e despois púxenme a ler Kiki de Montparnasse até que a hora aconsellou que me puxera a durmir (e debin ler mais de 200 páxinas antes diso).

Saín con tempo para a rolda de prensa e, ainda que tiven dar voltas para deixar o coche, cheguei puntual ás 12. O garda de seguridade sinaloume onde estaba a sala de prensa pero tamén me lembrou que comezara ás 11 e que todos marcharan xa. :(

Mais tarde entereime ademais de que había moi poucos medios ese día e que podería ter falado distendidamente cos autores.

Nese momento fun visitar as exposicións de Durán Loriga, a do cambio climático e a de Retranca, e de paso xogar dunrante 5 minutos ó Guitar Hero, nunha das 10 Xbox que tiñan por aló. Despois fun xantar e despois acabei de ler o libro de Kiki de Montparnasse sentado á sombra no parque.

Á tarde fun á sesión de firmas e na cola da porta atopeime co xastriño, que non vía desde un ano antes tamén en viñetas e foi un grande pracer atopalo alí.

Acuña e Aja estaban sentados na mesma mesa, con Sergio Bleda no medio e estiveron todo o tempo animados e bromeando. Eu púxenme na cola de Acuña, o que foi un erro estratéxico, porque Aja tiña moita mais cola e tiven que deixalo para o día seguinte, se o fixer aó revés marcharía ca sinatura dos dous xa ese día.

Estaba nesta cola cando foron aparecendo Ifrit, que viña en tren, e Fran coa súa moza e un amigo portugués (solteille catro cousas en portugués a.k.a. galego internacional e dixo que o meu sotaque português era moi bo e que pasaba por miñoto do sur, deben se as aulas particulares con Alema :lol: ) Despois fun onde estaban Muller e Bocquet e conteilles que non me decidira a mercar o libro até que oira a recomendación de Ángel de la Calle, así que debían agradecerlle un lector, e tamén que eu estaba en débeda con el pola recomendación porque o libro gustárame e o lera case de un tirón (todo isto con interprete polo medio). Tres ou catro anos de traballo para lelo en pouco mais de unha noite…

Despois de coller estas dúas adicatorias marchei correndo para a Fundación e cheguei xusto para a charla de Mark Buckingham.

Estivo case todo o tempo falando da súa carreira previa ó seu exito actual, a serie Fábulas, guiado polas preguntas dos membros da organización, e para cando xa chegaban a fábulas rematou o tempo.

Eu casualemente estivera lendo a semana anterior a etapa de Miracleman de Alan Moore previa á que fixo el con Gaiman e quedei con gaña de ler a súa tamén. Se alguén a ten que avise.

Cando nos botaron para fora da Fundación ainda non eran as 9 e media e eu convencera a Ifrit de que non marchara para DC e quedara á festa de Polaqia/Astiberri en A nena pepita.

Reclutamos á besbellinha que quedara soa na casa sen Juanjo e alá fomos tomarlle algo de cear ó tren que estaba cheo a tope (coma sempre) e baixamos a María Pita ó tequeño. Con todo chegamos á festa nun momento perfecto, había xente pero non de mais e estaba alí a metade do Who is who da BD galega. Eu non sei por que seguín o consello de Ifrit e besbe e deixei cámara no coche, porén ademais da cámara de Ifrit, podedes ver moitas fotos na galería de polaqia que foi onde collín esta.

É do momento do sorteo dos agasallos. Se lembrades eu levaba rouco toda a semana, e berrar ‘tongo’ todo o tempo desde que comezou o sorteo foi moi divertido, mais a miña gorxa pagouno ó día seguinte.

Iso e a treboada, que colleunos dentro da festa e a prolongou media hora mais coa xente negándose a sair ainda que apagaran xa as luces e a música. Finalmente botáronnos fora a todos e entón mollámonos coma pitos

O que andaba por alí entre tanto debuxante era Marcos Nine que disque está a facer un documental. Non direi sobre que porque non sei se se pode saber ou non.

Despois da festa, ifrit, besbe e mais eu pelegrinamos pola Coruña até rematar na Velvet. Mollámonos bastante, bailamos o necesario e bebimos cervexa con criterio.

Procurarei asistir a vindeiras festas que dea esta xente. Pagan a pena.

E deixo para mañá o sábado que xa é tarde.

Engadido: Estivemos falando con Carlos Arrojo e dicindolle que tiñamos un blogue Ifrit, besbe, mais eu. Como todo o mundo ten blogue, el deunos o enderezo do seu.

O xoves remataba a semana laboral e,ainda que tiña interese na presentación de BD Banda non puiden chegar até que estaba xa comezada a seguinte presentación, a da AGPI, na que estaban Suso Cubeiro e Javi Montes que teimaron en todo momento en agocharse tras dos libros que estaban a presentar.

E despois foi o turno de Catel Muller e José-Louis Bocquet, debuxante e guionista de Kiki de Montparnasse.

Por motivos que non veñen ó caso, decidira non mercar o seu libro ainda que Melo recomendárame que o fixera, a relación calidade/prezo xustifica a compra, dixera el entre outras cousas. E a cantidade de páxinas/prezo tamén se podería dicir, que pasa das 350 :lol:

Para encher semellante número de páxinas nunha obra biográfica pola que pasan un monte de artistas famosos o guionista José-Louis Bocquet pasou tres anos recollendo información. Puxo o exemplo de Jean Cocteau, só sae en 8 páxinas, mais cando fala, o que di representa o seu pensamento e a súa traxectoria vital con fidelidade, se non o dixo podería telo dito. Para iso (só para 8 páxinas) leu uns oito libro sobre el. E o mesmo, a menor escala, tivo que facer Catel Muller para reflectir a estética e a arquitectura da época, recurrindo en moitos casos a visitas feitas ás localizacións reris da vida de Kiki

Todo isto non xustifica por si só a compra do libro. Nin sequera a simpatía dos autores (ainda que estivera algo limitada pola traducción (por moi ben que traduza Diego, o interprete sempre resta ritmo ás charlas). Porén, despois da intelixente recomendación que engadiu Ángel de la Calle, non puiden resistirme a mercalo así que saín da charla. Despois do que dixo deume a impresión de que o libro contaría unha historia e non só acumularía feitos históricos.

Saindo, parei a Diego na porta da Fundación e estivemos falando de algunha solución que aportou á traducción de Maus ó galego. Nomeadamente a fala do pai de Spiegelman. E tamén falei coa rapaza de prensa da Fundación que me dixo que a rolda de prensa do día seguinte era ás once.

Tamén tiven tempo na feira de que me venderan o carne líquida (o ano pasado non sei por que o merquei, este ano si, porque son parvo) e me convidaran a unha festa no pánico. Non fun porque non tiña que me acompañara, pero ía estar ben curiosa, probabelmente.

E para rematar fun instruido brevemente cunha pílulas concentradas de frikismo mutante, merquei o Banner de Azzarello e Corben (ainda que non son eu moi de Hulk) e fixenlle de taxista ó rapaz de a gata tola até a estación de autobús.

Despois marchei para casa a ler.

Hoxe estou rouco de todo, case non podo falar. En realidade non debería falar nada mais no meu choio iso é imposibel.

Porén, a gorxa non me doe, só molesta un chisco, por iso esta tarde si que baixei, ainda que case co tempo xusto para a charla de David Aja e Daniel Acuña.

Antes diso cheguei ó final da presentación de Factoría K e deume un pouco de vergoña achegarme para falar coa rapaza da editorial (non cheguei a tempo de oir o seu nome) para darlle os parabéns polo traballo que están a facer e recomendarlles que se aproveiten mais da rede en galego para facer autobombo, que seguro que atopaban que lles fixera eco. Non o fixen porque hoxe non pensaría que son o típico friki, hoxe semellaba un tolo falando en susurros e pode que escapara ou algo pior porque tería que achegarme mais do que sería educado para que puidera ouvirme.

factoriak.jpg

Teño o libro na man e ten unha pinta moi boa.

Despois chegaban David Aja e Daniel Acuña e con eles chegou o show. Estiveron moi simpaticos e enxeñosos, fixeron bromas, contaron algunhas anecdotas relacionadas do seu traballo en España e nos EUA. Daniel tamén comentou algo do seu traballo para o mercado francés.

Foi curioso ver coma a forma que ten cada un de relacionarse cos seus actuais compañeiros de traballo, semella moito mais directa a de David do que a de Daniel polo que contaron. Non vou tentar repetir as anecdotas porque non conservarían a coña, só sabede que perdíchedes algo moi divertido.

ajaacuna.jpg

Mágoa que non houbera mais público, porque semella que a xente ainda non ten controlado onde está a sala onde se celebran as charlas. Por certo, non lembraba esta sala (na que xa estivera unha vez con Pawley e mourullo) e está moito mellor do que a sala do CGAI, así que debo retirar a miña suxestión do outro día. Se a xente acudira na mesma cantidade que no kiosko Alfonso sería case perfecta. O que si estaba no público, (ademais de moita xente do mundo da BD galega) era David de Zona Negativa ó que coñecera o ano pasado.

publico.jpg

Despois din un paseo pola feira, fixen algo de gasto (non demasiado ainda que merquei algún por impulso) incluindo unha obra dun coñecido (que debuxa BD erótica. Ali atopeime con Marcus que andaba pola feira e probabelmente verei algunha outra vez estes días.

No último lugar onde estiven, xa case na hora do peche, dous libreiros comentaban o que eu temía xa o outro día: o cambio de situación está a afectar negativamente ás vendas. Se os cambios na ubicación van ser só este ano non pasaría nada, pero se a mantiveran no futuro sería unha mágoa. Lembremos que xente de toda Galicia e mesmo algúns de alén do telón de grelos visitan A Coruña coincidindo con Viñetas para mercar, ver as exposicións e de paso fan gasto na cidade. Ollade o que pensa Alvaro Pons sobre Viñetas.