Apocalipse do porco

Despois do concerto de Leonard Cohen (e das cañas posteriores cos amigos cos que estaba) espertei cedo para poder estar na Coruña ás 11 e chegar á rolda de prensa. Pensei que sería de Paco Roca e Posy Simmonds, mais en realidade eran Vittorio Giardino,

Enrique Vegas

e Pasqual Ferry.

Ainda que Pasqual ferry tivera despistados a dous xornalistas que andaban por aló, non é un autor francés, segue sendo catalán ainda que publique normalmente nos EUA.

A conversa centrouse no mercado da BD en España, abríu Ferry cunha diagnose pesimista: dominio da importación, producción aislada e dificultades para vivir só da BD en España. Enrique Vegas engadíu que el era dos que publicaban e só aspiraba a poder cobrar polo seu traballo, igual que calquera outro. Giardino equiparou a situación de Italia ca de España e falou da competencia da TV, un ocio que non esixe esforzo ao espectador. Ainda que lembrou que xa Horacio falaba na súa época da crise da literatura, polo que igual non había que preocuparse moito.
Falaron da baixada de cifras de vendas (que tamén sentiron na súa escala nos EUA e Francia) e da competencia do manga, que é quen de segmentar o destinatario, facendo obras para seareiros do golf ou da cociña por poñer dous exemplos, e renovar o seu público coa entrada de nenos e adolescentes (incluindo as rapazas!). Tamén apuntaron que certas obras de calidade sempre tiveron baixas vendas: disque Goethe vendíu 30 ou 40 exemplares da primeira edición de Werther.

Sobre o seu paso do mercado español aos EUA Ferry dixo que foi pasar dun voluntarismo algo hippie a un mercado moi profesional, onde ser comic book artist era unha profesión na que se podía facer carreira e había moita competencia. Contou a anécdota de que no seu edificio en Barcelona cando a alguén lle di que é debuxante de comics sempre lle preguntan se non fai algo mais para vivir, cousa que xamais ocorre nos EUA onde é unha profesión considerada ‘seria’.

Enrique Vegas dixo que non se sentía encasillado no seu estilo debuxando ‘cabezóns’, que encasillarse sería traballar trinta anos en calquera profesión, que desfruta moitísimo co que fai e se lle da ben así que non ve motivo para cambiar. Ademais atoparse cos seus leitores e ver como os nenos e os seus pais desfrutan coas súas obras é moi gratificante, un motivo mais para seguir na mesma liña.

Xa vedes que recuperei as miñas notas

Despois da rolda de prensa atopeime con Zeke e Pablo que viñeron pasar o venres Á Coruña, fomos ver a expo dos guionistas americanos e despois comimos outra vez no tren os tres con Eva.

Á tarde boteille morro e dinlle os meus álbumes para que tentaran conseguirme algún debuxo. Portáronse de coña e trouxeronme un de Pasqual Ferry e outro de José Fonollosa (co que finalmente non lle fixen unha mísera foto en toda a semana e non falei mais que dúas palabras o sábado)
Mentras, eu estaba nas charlas de Paco Roca e Posy Simmonds

Tanto un coma a outra foron moi agradabeis, ainda que xa falarei deles co gallo da rolda de prensa, porque despois á noite tiñamos… festa!

O venres foi a festa de Polaqia, coincidía co concerto de Raphael e tiñamos tamén gaña de ir, polo que había que repartirse, porén liámonos e non baixamos á praia até case as 12 e o concerto comezaba ás 11. Nese intre como Riazor estaba cheo de xente a tope a min deixou de facerme graza baixar á area para escoitalo no medio dun público ‘interxeracional’ (por dicir algo) e a festa comezaba tamén a esa hora en Montealto, así que xa tiramos para aló (con algunha discusión previa todo hai que dicilo).

A festa era nun lugar chamado el bar sin nombre, que está a carón da policía local e foi do mesmo estilo que a festa do ano pasado, só que desta volta xa estaba acordado que durara até mais tarde e a cervexa non deixou de ser de balde até que rematou
Por aló andaban os Polaqos, a xente de Astiberri que ten o bo humor de organizar a festa con eles, e algúns outros da paisaxe de viñetas: libreiros e afeccionados (tampouco demasiados que o local era pequeno). Tamén se sumaron cando rematou unha cea da organización algún dos autores e dos voluntarios da organización.

Fan sorteo duns agasallos, e mantendo a tónica do ano pasado (que foi a primeira á que fun, non sei antes) foi amenizado por berros de tongo, tongo por parte do persoal.

(Mesmo cando lle tocou algo a un dos que viña comigo seguimos berrando tongo) Acho que ese non foi o motivo polo que víu a policía local,

supoño que tivo mais que ver co pequeno que era o local e a calor que había, convertindo a rúa nunha extensión da festa.

Foi unha festa estupenda. Do mellor da semana sen dúbida.

O mércores. Ainda o mércores e xa levo catro anotacións, esta semana semella mais ben un mes, e con este ritmo co que escribo non sei se rematarei antes de que acabe o verán…

O mércores á mañá fun á rolda de prensa. O bonito sería que agora eu contara o que alí dixeron, porén teño as notas que tomei nunha bolsa que quedou na Coruña. Así podo evitar que alguén diga que fago intrusismo profesional, poderán dicir que fago intrusismo a secas meténdome nos sitios coma se fora xornalista. Por certo, é mágoa que os xornais non teñan en cultura alguén afeccionado á BD e teñan que mandar a cubrir viñetas a mesma xente que despois cubre unha tratorada ou un acto do alcalde. Bastante ben se defenden sen saber do que están a preguntar ainda que ás veces consista só en escoitar as repostas ao que pregunten o resto.

Ese día era o turno para André Juillard e Scott McCloud

Ainda que lera algunha das obras mais coñecidas de Juillard coma As sete vidas do Gavián en realidade a quen tiña gañas de coñecer era a Scott McCloud o mais recoñecido teórico da BD da actualidade. Tampouco é que haxa moitos mais, en realidade.
Estiveron falando do futuro da BD e da rede. McCloud falou das cualidades que agora descubrimos sobre o papel e que antes non aprezabamos por non ter otra alternativa, unha idea que repetiu o sábado na súa conferencia. El cre que o papel non desaparecerá coma soporte da BD.
Fronte a McCloud, que experimentou co formato dixital e as súas posibilidades, mesmo é un firme defensor das novas posibilidades que ofrece (ainda qu esiga gustando do papel), Juillard falou da sensualidade do papel, do pracer sensitivo que lle produce debuxar no papel, das súas ferramentas. Falou das tintas que emprega para dar cor, porque non emprega acuarela (o que podería pensar quen coñeza a súa obra) emprega unhas tintas especiais de cores para acadar que a tonalidade sexa exactamente a mesma cada vez que a quere empregar. Ademais falou duns pequenos frascos nos que mete as tintas e da concentración que require para dar cor. Recoñeceu que algunha manía ten, o seu proceso de traballo é moito mais laborioso do normal, non lembro moi ben agora se entinta coa mesa de luz ou copia os orixinais coa mesa de luz pero empregaba un deses dous sistemas para acadar que os orixinais estiveran inmaculados no momento de dar cor sen que as rectificacións previas danaran o papel. Realmente o seu xeito de traballar é abraiante, e o resultado ben paga a pena ainda que lle siga preguntando porque fai todo a man e non da cor co ordeador.
ENGADIDO:
Despois que a señora colombo atopara as notas (que non deixara na Coruña) teño que engadir que McCloud dixo que sinte algo de presión porque sabe que a súa vindeira obra (a primeira de ficción despois de sacar varios libros teóricos) vai ser examinada para atopar onde non sigue os seus propios consello. Di que o único que tenta é que o leitor esqueza o medio e se meta na historia mentras a estea lendo.
Ambos foron preguntados pola posibilidade de que a BD falára de política e tanto un coma o outro dixeron que iso xa estaba a pasar como mínimo desde os 60 co underground americano. Scott defendeu a súa tese de que a BD serve para falar de calquera cousa, calquera.

Cando remataron demostrei que era afeccionado facendolle un comentario friki a McCloud: «encántame ver que ten ollos detras dos lentes». Os que lerades algún dos seus libros teóricos entenderá do que falo. Un home ben simpático. Despois marchei ver a exposición de Posy Simmonds e apareceu coa súa muller. Gustoulle a exposición e estiveron rindo un bo cacho cos orixinais de literary life (se hai algún editor lendo isto agardo que Tamara Drew sexa un super exito de vendas para que traduzan tamén esa obra e reediten Gemma Bovery )

Esa tarde cheguei á charla de Enrique Vegas e José Fonollosa cando xa estaba rematando, algo que no momento recoñezo que non me importou moito e agora é algo que lamento bastante. Encantoume a exposición de Enrique Vegas polo que non daba un duro antes de vela, os prexuizos son moi malos ás veces, e sí que é certo que como oín dicir varias veces durante a semana é dos poucos que se preocupa de criar novos lectores. A sensación que me dá é que sería algo semellante ao que faría no seu día Ibañez se non tivera que traballar de sol a sol para Bruguera e puidera preocuparse mais pola calidade o seu traballo, parabéns, supoño que acabarei lendo e/ou mercando algunha das súas obras. José Fonollosa ao que non oín falar nin un minuto, é o maior despiste da semana. Veño de ler os dous primeiros álbumes da súa viaxe de Darwin e gustoume bastante, seguro que rematarei a colección así que saque novos álbumes. É quen de facer unha historia de aventuras co relato histórico da viaxe de Darwin e o debuxo é moi bonito. Recomendado para que os nenos coñezan a súa historia.

E despois outra vez Juillard nunha charla na que profundizou nos temas da mañá, de feito é posibel que eu aquí estea mesturando o que se falaou á mañá e a tarde. carlos Portela amosou novamente que é un grande afeccionado á BD mencionando detalles sobre a primeira obra que fixo integramente Juillard, o caderno azul, que o mesmo Juillard xa non lembraba.

E así rematou o mércores.

O xoves marchei para Vigo, é un día que aproveitan para levar aos autores de excursión, así que non hai rolda de pensa e eu marchei para Vigo a ver a Leonard Cohen, así que tampuco estiven nas charlas de Pasqual ferry e de Vittorio Giardino. Non se pode estar a todo e o concerto foi abraiante, así que tampouco o lamento (Debería falar algo diso noutro lado). E o venres escoiteinos falar un anaquiño na rolda de prensa, mais iso tamén será historia para outro día…

Unha das sorpresas mais agradabeis que levei na semana de viñetas foi o descubrimento de varias publicacións en galego coas que non contaba.
Xa teño falado aquí hai tempo do atinada que penso que é a política de editoriais coma Rinoceronte que tentan achegar moitas das obras mais interesantes da literatura internacional ao público galego e en galego. Se penso iso da literatura, onde a edición en galego é bastanta abondosa, moito mais apoiarei a edición de traducións ao galego de BD.

A primeira sorpresa foi a tradución de Hexed, a obra debuxada por Emma Ríos e publicada en inglés da que el patito editorial mercou os dereitos para España, sacando unha edición tanto en castelán coma en galego.
Algo semellante ao que fixera factoría K coa recomendabel Os cinco narradores de Bagdad da que acho que xa falei aquí no seu día. Novamente factoría K fixo o mesmo con Como facer un comic.

Desta obra non podo falar porque despisteime e esquecíume mercala mais con Hexed si que quedei contento. Ainda que por aí adiante oín quen se queixaba do prezo eu teño que defender as pequenas editoriais e o custe da dobre edición.
Tamén el patito editorial sacou a dobre edición de mensaxes, a obra de Mariano Casas gañadora do premio Castelao e da que tan ben fala Álvaro Pons.
Outra agradabel sorpresa foi a editorial Cerditos de Guinea que xurde da iniciativa de Gochi, un autor coruñés que saíu do mundo fanzineiro e meteuse na aventura da edición.
Merqueilles as dúas últimas novidades, dúas obras de Les Humanoïdes Associés traducidas ao galego. Polo de agora só lin unha e encantoume: Luchadores5, os cinco loitadores na versión galega

E así que remate de escribir isto poreime coa outra: gargolas

As dúas son visualmente engaiolantes, cada unha nun estilo distinto e até o de agora encantoume a historia dos loitadores, a das gárgolas semella ser algo mais para cativos, porei algo nun comentario cando a lea.

Naturalmente todo este esforzo editorial vai acompañado de BD Banda/Retranca que seguen aí pelexando cada mes e das xentes de Polaqia que non sei se chamar canteira porque semella que ainda non son autores confirmados como é o caso de varios deles. Non por estar sempre aí é xusto que esquezamos o seu traballo.

Ainda que os de Polaqia se algún día queren deixar a mesa de debuxo terán un futuro espléndido organizando festas, pero esa será historia para mais adiante.

O martes pasei a mañá axudando a uns amigos a meter caixas no seu posto da feira e charlando con outros libreiros. O ambiente é curioso e quedo coa sensación de que moitos deles non veñén Á Coruña estrictamente por negocios. O tempo e esforzo adicados non sempre teñen unha recompensa económica proporcional que a xustifique. Supoño que é o equivalente adulto a ir de campamentos con colegas que ves unha vez ó ano só que traballando.
Tamén foi cando vin como os operarios facían os últimos axustes nas casetas cos libros xa medio instalados.

Un choio que despois ‘axustarían’ algúns paseantes nocturnos.

Despois de ir comer ao tren a Montealto, xa pola tarde, fun á primeira charla. E entrementres matamos o tempo tomandolle un café, porque desde que pecharon os postos até as seis viñetas non existen. Non sería posíbel que o Concello buscara o xeito de ter abertas as exposicións á mediodía?
Esta é xa unha queixa que ven de vello, e eu escoito cada ano laiarse á xente que ven de fora a pasar só un día. Como pechan entre as dúas e as seis da tarde, coincidindo co peche das casetas hai un par de horas perdidas despois de comer que poderían aproveitarse para ver as exposicións. O mesmo ou pior para a xente que traballa de mañá e quere ir ás charlas. Como as charlas comezan ás 6 e pico non é doado organizarse para ver as exposicións.
Supoño que é unha cuestión de persoal, porén non había de ser tan complicado organizalo. Ou igual si. Se alguén no concello le isto prégase confirmación ou rexeite da imposibilidade de abrir.

Sigo falando da primeira charla, que neste caso transformouse nunha visita guiada da exposicións sobre guionistas americanos da man de Jaume Vaquer. Entre outras moitísimas cousas, Jaume Vaquer é coleccionista de orixinais de BD, e a exposición artellouna con parte da súa colección. Ademais de admirar a súa sabedoría, moitos dos que acompañamos o paseo pola exposición tamén envexamos que fora quen de reunir tantas alfaias nunha mesma man. (nin idea do valor económico, mais abofé que un bo lote de cartos). Ainda que o fío conductor da exposición eran os guionistas, os orixinais permitían desfrutar do traballo de moitos dos mellor debuxantes da historia da BD americana.

Seguindo a exposición estaban entre outros Carlos Portela e Emma Ríos que diante de certos orixinais facían comentarios (nomeadamente diante dos que aparecía o doutor Estraño, que como moitos saberedes está agora mesmo debuxando Emma)
E tamén estaba alguén da Voz que gravou anacos da mesma e subíunos á canle de YouTube da Voz. Alí podedes facervos unha idea bastante boa do que foi a visita.

Despois subímos de volta ao Kiosko Alfonso (despois de un ano ‘exiliados’ na Fundación Caixa Galicia) onde Alex Cal e Emma Ríos falaron das súas carreiras e das similitudes e diferenzas da súa chegada ao mercado americano. Os dous entraron coa editorial Boom! Studio e despois pasaron á Marvel comics, mais as súas experiencias persoais foron bastante diferentes en Boom!. Falaron dos prazos de entrega, dos coloristas, dos editores, das rectificacións de páxinas, todo moito mais complicado para Alex Cal, disque ainda que recoñece que ten un agradecemento infinito por Boom!

Ademais das sensacións de cada un en Boom! a diferencia nas súas carreiras ven desde a orixe. Mentras Emma comezou unha carreira profesional na arquitectura para vivir dela e mantendo a BD coma paixón da que non sacaba cartos, desde o comezo Alex decidíu que a BD tiña que ser a súa profesión e marchou a Barcelona para estudar nunha escola especializada.
Curiosamente o sotaque que agora ten Alex Cal nin é galego nin catalán, é unha curiosa mestura na que domina algo semellante ao sotaque andaluz, disque por dous compañeiros de piso.
A charla estivo moi divertida grazas especialmente a Alex Cal, que contou todo amosando un certo caracter macarra e con moita coña.

Tiveron bastante mais público nesta charla do que houbo na visita do Palexco. Pudo influir a distinta ubicación, a hora mais temperá ou a novidade do formato que eu aconsello repitan se teñen posibilidade outro ano.
Tamén o feito de que Emma, e algo menos Alex, xogara na casa puido influir.
A semana comezaba estupendamente.

Este ano, viñetas comezou un día mais tarde. En realidade, o festival comezou o luns coma sempre. Ou alomenos comezou oficialmente, porque a inauguración foi o luns. Mais a parte comercial, as casetas dos libreiros, non estiveron en marcha até o martes e ademais á mañá ainda estaban rematando a instalación das casetas (da propia estructura non só colocando os libros, que tamén). Non sei a quen lle correspondeu este retraso, non sei se foi responsabilidade do concello, da organización ou directamentamente da asociación de libreiros da Coruña, que coordinaba esta parte comercial, mais foi un fallo que deslucíu algo o comezo.
hai que ter en conta que para os menos afeccionados á BD as casetas son a carta de presentación do festival e moitas veces pode ser a porta de entrada neste mundo, xa que as librerías especializadas son lugares moi acolledores para os afeccionados mais acho que igual non tanto para os ‘non iniciados’. Naturalmente isto pode ser debido ao descoñecemento e despois da primeira visita pasan a ser tan acolledoras (ou tan pouco) coma calquera librería e igual as casetas de viñetas poden ser a porta de entrada.

Para compensar este pequeno detalle do retraso, as casetas ainda que estaban no mesmo lugar que tanto critiquei eu o ano pasado pola súa pouca visibilidade tiñan un arco na entrada que lle daba moita mais visibilidade que nunca. O acceso á rua da BD non pasaba inadvertido para ninguén que se achegara polos Cantóns estes días.
Disque ademais moitos libreiros e visitantes prefiren o ambiente que cría estar fronte por fronte uns postos con outros.

Como xa comentou no seu blogue Marcus o fallo mais importante da organización non foi este retraso na apertura, foi deixar os postos sen vixilancia á noite. Alguén entrou de noite a roubar. Por sorte (se podo falar de sorte) os ladróns eran siareiros da BD e só roubaron libros nos dous postos nos que entraron, deixando alí cartos e aparellos electrónicos que quedaran pola noite nos postos.

Empezar polo negativo permite que de agora en diante só fale de cousas boas, porque este ano a organización estivo soberbia (coma sempre desde que eu coñezo) se cadra poderíamos facerlles algunhas das recomendacións que Pawley fai á feira do libro. Só algunhas, porque algunha, coma a dos convidados é o punto forte de Viñetas desde o Atlántico.

E polo de agora nada mais, a moruncha reclama que me bañe con ela e aquí na piscina vai un sol que convida a acompañala.
Ademais despois de ver isto a presión é moita e teño que contalo en condicións.

Non tardarei moito en seguir, e tamén subirei algunhas das fotos da semana que ainda non estan no flickr.

Xa hai un nome entre os convidados de este ano en Viñetas: Scott McCloud.

Para os afeccionados á BD é o autor de Understanding Comics e Making Comics (tamén de reinventing comics) para os algo mais afeccionados e o autor de Zot! Recentemente reeditado (a segunda etapa) por Astiberri en España.

As primeiras son ensaios sobre a BD feitos en BD, e Zot! é unha obra de superheroes.

Ainda os que non leades moita BD (ou ningunha) pode que lerades unha obra de Scott McCloud, do estilo das súas obras teoricas: el é o autor de esta obra

Haberá que achegarse a viñetas este ano e pedirlle un autorretrato